1947. Świat zaczyna się teraz -Elisabeth Åsbrink

recenzja książki "1947. Świat zaczyna się teraz"

Siedemdziesiąt jeden lat temu Europa była w ruinie, nie istniały prawa człowieka, nie istniała ochrona człowieka jako jednostki, nie było zdefiniowane pojęcie ludobójstwa. Świat był w rozsypce i dwa lata po kapitulacji Niemiec cały czas trwał chaos, wędrówka ludzi i wszechogarniający strach o przyszłość. Bo o ile ludzie “przyzwyczaili się” do wojny tak w świecie pokoju cały czas nie mogli się odnaleźć.

“1947. Świat zaczyna się teraz” to niesamowita książka ! Jakaż ona jest ciekawa !

Z jakiego powodu ?

  • Bo autorka po mistrzowsku wprowadza czytelnika w powojenny świat, a konkretnie przeprowadza nas przez wydarzenia w roku 1947. Robi to tak , że już w styczniu nie możemy się doczekać grudnia 🙂 Autorka opisuje  wydarzenia historyczne, polityczne, społeczno-gospodarcze, kulturalne, które w większym, bądź mniejszym stopniu miały wpływ na kształt obecnego świata. Mnie zafascynowały szczegóły, które pozornie nie miały dużego znaczenia a jednak wpisały się w obecny obraz świata.
  • Bo jak opisać cały świat w jednej książce ? Niby nierealne a jednak możliwe. Zestawienie wydarzeń z  świata w konkretnych miesiącach to ogromna praca reporterska, która w połączeniu z subtelnością i delikatnością języka daje spektakularny efekt. Niby poruszanie się po urwanych wątkach powinno nastarczać trudności jednak jak dla mnie ten zabieg powodował , że chciałam wracać do następnych miesięcy by przeczytać ciąg dalszy. Napędzało mnie to do osiągnięcia “grudnia”.
  • Bo to jest książka historyczna, pełna ważnych i mniej ważnych szczegółów, które do tej pory wydawały mi się oczywiste ale nie do końca znałam genezę . Po przeczytaniu “1947. Świat zaczyna się teraz” moja wiedza ogólna wzbogaciła się o ciekawe “perełki” historyczne .
  • Bo dlaczego ten rok był tak szczególny ?

Zacznę, od niby najmniej ważnego wydarzenia – Christian Dior pokazuje  kolekcję The New Look -gdzie wąskie talie dominują, kobiety w gorsetach mają być jak najbardziej seksowne i mają również zapomnieć o pragmatyzmie z czasów wojny. W modzie nastał koniec wojny ! Kobiety wracają do domów 🙁 już nie mogą pracować. Powracający z wojny mężczyźni zajmują ich miejsce. Tysiące kobiet traci pracę. Dior uchwyci to w swojej kolekcji ! Kobieto- teraz już masz być tylko piękna !

recenzja książki "1947. Świat zaczyna się teraz"

Simone de Beauvoir  zaczyna pisać “Drugą płeć”.  George Orwell pracuje nad swoja najważniejsza powieścią. Wielka Brytania zrzeka się swoich kolonii.  Kałasznikow projektuje najsłynniejszy karabin na świecie. W Szwecji powstaje pierwszy sklep H&M, a Per Engdahl odradza ruchy nazistowskie co staje się początkiem prawicowego ekstremizmu w Europie. Rafał Lemkin całe swoje życie poświęca jednej sprawie- określeniu pojęcia ludobójstwa. Jednocześnie trwają procesy nazistowskich zbrodniarzy co w połączeniu z opisem działalności Per Enghahla daje piorunujące wrażenie, że wojna nic jednak nie zmieniła.

Świat wstaje z popiołów, w biurze ONZ w Nowym Jorku  powstają dokumenty określające powszechne prawa człowieka, które mają przysługiwać każdemu niezależnie od wyznania, narodowości i koloru skóry. W komisji ONZ  wybrzmiewają słowa ” nie próbuj zwyciężać zła złem, ale zło dobrem zwyciężaj “ . W Egipcie rodzi się dżihad i tak naprawdę nikt nie ma pojęcia co zrobić z Palestyną i żydowskim uchodźcami, których tak naprawdę nikt nie chce.

“Komisja ONZ mająca rozwiązać problem Palestyny tymczasowo się dzieli. Część delegatów omawia rozwiązania w Genewie inni wyjeżdżają do Niemiec . Odwiedzają 175 żydowskich dzieci, w większości z Polski. W Landsbergu mieszka 5 tysięcy żydowskich uchodźców, większość z Polski. W Bad Reichenhall jest 5,5 tysiąca żydowskich uchodźców, większość z Polski. Potem Austria,  2250 żydowskich uchodźców z Rumunii, później Berlin -3,4 tysiąca żydowskich uchodźców, w większości z Polski.

Delegaci mają okazję zadać pytania wysiedlonym, wypędzonym, wywiezionym. Nikt nie chce wracać tam skąd pochodzi. A gdyby tak Stany Zjednoczone? Albo Wielka Brytania ? Ale skoro żadne z tych państw nie che przyjąć uchodźców …? “

Nikt nie chce wracać do miejsca śmierci ich bliskich. Gdzie więc się mają podziać ?

1947. Świat zaczyna się teraz

W obliczu współczesnego kryzysu migracyjnego ten wątek poruszył mnie najbardziej :

“Zniszczony statek, holowany do portu, ci, którzy przeżyli, niemający nic poza wolą przeżycia, przemianowany okręt Exodus, który ze zwykłego statku rozrywkowego stał się symbolem tęsknoty i nadziei uchodźców …, Kiedy staje się jasne, że Brytyjczycy zamierzają przetransportować byłych więźniów obozów z powrotem do Francji skąd nielegalnie wyruszyli do Palestyny. … 4,5 tysiąca ludzi z myślą o życiu po śmierci “

Nikt ich nie chce ! Mają wrócić do krajów ich zagłady ! ?

I świat się temu przyglądał

  • Bo w całej tej ciekawej książce jest jeszcze jeden, bardzo osobisty wątek. Mały, ledwie dziesięcioletni chłopiec i jego rodzina. To Żydzi mieszkający w Budapeszcie. To również rodzina autorki. To dla tej rodziny ten rok jest również przełomowy. Elisabeth Åsbrink pisząc książkę odkrywa też własną historię i nie ukrywa, że jest ona równie dramatyczna jak większość losów Żydów w czasie powojennej tułaczki.
  • Bo ta książka to nieocenione źródło wiedzy i każdy, komu w sercu huczy wolność doceni każdy jej akapit.

Czy możemy wyciągnąć lekcje z historii ?

Elisabeth Åsbrink :

Ustrój demokratyczny nie jest idealny, ma wiele braków, ale tak dużo wiemy o tym, co ideologie skrajne, autorytarne robią z ludźmi i ich wolnością, strachem, zaufaniem, co robią z tymi, którzy są u władzy i tymi, którzy jej nie mają. Możemy być niezadowoleni z demokracji, możemy ją kwestionować, ale ideologie autorytarne nie są alternatywą. Ciągle udowadniają nam, jak strasznie są okrutne. Polska może przecież tyle powiedzieć o doświadczeniu władzy komunistycznej, a skrajnie prawicowy, nacjonalistyczny ruch w niczym nie jest lepszy. Wskutek globalizacji pogłębia się przepaść ekonomiczna, to oczywiste, że ludzie na to reagują – dostrzegają niesprawiedliwości, ale mają wrażenie, że nic nie może pomóc. Poza tym, wiadomo, że Rosja świadomie wprowadza niepokój, rozpowszechniając nieprawdziwe wiadomości i wspierając skrajne, nacjonalistyczne ruchy, by zdestabilizować Europę.

No cóż…

Polecam, czas by każdy z nas zaczął ten rok z pewną refleksją.

Czas w tej książce to osobny bohater bo po zakończeniu wojny wszyscy szukali zegarków, kradli je, ukrywali, zapominali i gubili. Bo czas był niepewny. Kiedy w Berlinie była ósma rano, w Dreźnie była siódma, ale w Bremie dziewiąta. Rosyjski czas w rosyjskiej strefie, podczas gdy w brytyjskiej letni czas Brytyjczyków. Kiedy ktoś w 1947 roku pytał o godzinę, większość jednak odpowiadała, że nie ma …. to znaczy zegarka …Czy chodziło o czas ? Jak myślicie ?

Anna Tamto 

 

Ania Traczyk

Written by Ania Traczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *